Giriş ve Amaç: Şizofreni, suç davranışı riskinde artışla ilişkili olup bu ilişkiye çeşitli klinik ve psikososyal etkenler aracılık etmektedir. Çocukluk çağı travmaları, atıf biçimleri ve perseküsyon sanrıları hem psikoz hem de saldırganlıkla ilişkilendirilmiş olsa da, suç kategorileriyle ilişkileri yeterince açıklığa kavuşturulamamıştır. Bu çalışmada, şizofreni tanılı bireylerde çocukluk çağı travmaları, atıf biçimleri, perseküsyon sanrısı alt tipleri ve suç kategorileri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Örneklem, mahkeme kararıyla adli psikiyatrik izlem altında bulunan ve en az bir doğrulanmış suç öyküsü olan, remisyon durumundaki 96 şizofreni hastasından oluşmuştur. Katılımcılara Çocukluk Çağı Travma Ölçeği, İçsel, Kişisel ve Durumsal Atıflar Ölçeği - Türkçe Formu ve Perseküsyon ve Hak Edilmişlik Ölçeği uygulanmıştır. Sanrı alt tipleri zavallı ben (ZB), kötü ben (KB), sınıflandırılamayan perseküsyon ve perseküsyon olmayan şeklinde sınıflandırılmıştır. Suçlar kişilerarası saldırganlık/şiddet, mülkiyet/ekonomik suçlar ve sisteme yönelik/kurumsal suçlar olarak kategorize edilmiştir. Grup karşılaştırmaları ve regresyon analizleri yapılmıştır.
Bulgular: Suç kategorileri ile perseküsyon sanrısı alt tipleri arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Buna karşın, kişiselleştirme yanlılığı kişilerarası saldırganlık ve şiddet suçu işleyenlerde, sisteme ve kurumlara yönelik suç işleyenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir (p=0,042). Çocukluk çağı travmaları sanrı alt tiplerine göre farklılık göstermiş; zavallı ben (ZB) ve kötü ben (KB) gruplarında duygusal istismar puanları, kötü ben grubunda ise fiziksel ihmal ve toplam travma puanları daha yüksek bulunmuştur. Çok kategorili lojistik regresyon analizinde, kişiselleştirme yanlılığı suç kategorisinin bağımsız yordayıcılarından biri olarak bulunmuş; yüksek kişiselleştirme yanlılığı kişilerarası saldırganlık ve şiddet suçlarıyla ilişkili saptanmıştır (OR=0,029; p=0,035).
Sonuç: Şizofrenide sanrı alt tipleri suç kategorileriyle ilişkili bulunmamıştır. Buna karşılık, kişiselleştirme yanlılığı suç örüntüleriyle ilişkiliyken, çocukluk çağı travmaları belirli perseküsyon sanrı alt tipleriyle bağlantılıdır. Bulgular, şizofrenide suç davranışını anlamada atıf süreçlerinin, sanrı içeriğinden daha açıklayıcı olabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Sözcükler: Atıf biçimi, çocukluk travmaları, perseküsyon sanrıları, suç,