Giriş ve Amaç: Şizofreni ve obsesif-kompulsif bozukluk (OKB), kısmen örtüşen bilişsel bozulmalar ve nörobiyolojik süreçlerle ilişkili iki kronik psikiyatrik bozukluktur. Bu çalışmanın amacı, şizofreni ve OKB’de nörobilişsel performans ile seçilmiş periferik mikroRNA’ların (miRNA; miR-134, miR-137, miR-150, miR-502, miR-1306) ekspresyon düzeylerini sağlıklı kontrollerle karşılaştırmalı olarak incelemek ve OKB’nin otojen ve reaktif alt tiplerinde olası heterojenliği keşifsel düzeyde değerlendirmektir.Yöntem: Bu kesitsel çalışmaya 20 şizofreni hastası, 20 OKB hastası ve yaş, cinsiyet ve eğitim açısından eşleştirilmiş 20 sağlıklı kontrol dâhil edilmiştir. Tüm katılımcılar yürütücü işlevler, dikkat, işlemleme hızı ve sözel bellek alanlarını kapsayan standart bir nörobilişsel test bataryası ile değerlendirilmiştir. Periferik kandan elde edilen plazma örneklerinde miRNA düzeyleri qRT-PCR yöntemiyle ölçülmüştür. Obsesif-kompulsif bozukluk grubunda otojen ve reaktif obsesyon alt tipleri ayrıca analiz edilmiştir.
Bulgular: Şizofreni ve OKB grupları dikkat, işlemleme hızı ve yürütücü işlev ölçütlerinde sağlıklı kontrollere kıyasla daha düşük performans göstermiştir. Sözel bellek etkilenmesi şizofreni grubunda daha yaygın iken, OKB grubunda daha sınırlı bulunmuştur. Depresyon ve anksiyete düzeyleri kovaryans olarak kontrol edildiğinde birçok nörobilişsel farklılığın sürdüğü gözlenmiştir. miR-134 düzeyleri OKB grubunda, miR-502 düzeyleri ise hem OKB hem şizofreni grubunda kontrollere kıyasla daha düşük bulunmuştur. Keşifsel analizlerde miR-502’nin yürütücü işlev ölçütleriyle ilişkili olabileceğine işaret eden sınırlı bulgular elde edilmiştir.
Sonuç: Bulgular, şizofrenide daha yaygın bir nörobilişsel etkilenme örüntüsüne; OKB’de ise yürütücü işlevlerin ön planda olduğu, sözel bellek güçlüklerinin daha çok yürütücü süreçlerle ilişkili olabileceği daha seçici bir bilişsel etkilenmeye işaret etmektedir. Seçilmiş miRNA düzeylerindeki değişiklikler ortak ve ayrışan periferik moleküler süreçlere ilişkin keşifsel ipuçları sunmakta; özellikle miR-502’nin yürütücü işlevlerle ilişkisi daha büyük örneklemlerle ve uzunlamasına çalışmalarla doğrulanmayı gerektirmektedir.
Anahtar Sözcükler: mikroRNA’lar, nöropsikolojik test, obsesif-kompulsif bozukluk,