Multipl Skleroz’da Kognisyon ve Nörofilament Hafif Zinciri ile B Lenfosit Kemoatraktan Arasındaki İlişki

Ezgi BAKIRCIOGLU-DUMAN, Fatma Belgin PETEK-BALCI, Nurcihan CALISKAN-DOLU, Ayse Ozlem COKAR
2026 Cilt: 63 Sayfa:253-257
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar

• CXCL13 düzeyleri, CVLT-II alt test puanlarıyla anlamlı negatif korelasyon göstermiştir
• Serum NfL ile CXCL13 düzeyleri MS hastalarında anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur
• Serum ve BOS NfL düzeyleri arasında anlamlı pozitif korelasyon saptanmıştır


Türkçe Özet

Giriş ve Amaç: Multipl skleroz (MS), sıklıkla kognitif bozuklukla ilişkili olan merkezi sinir sisteminin kronik inflamatuar, otoimmün, demiyelinizan bir hastalığıdır. Bu çalışma, Nörofilament hafif zincirinin (NfL) ve B Lenfosit Kemoatraktanın (CXCL13) MS’te kognitif bozulmayı tespit etmek için potansiyel biyomarkerlar olup olmadığını araştırmayı amaçlamaktadır.Yöntem: Radyolojik İzole Sendrom (RİS), Klinik İzole Sendrom (CİS) veya Ataklarla seyreden MS (RRMS) olan 57 hasta ve 70 sağlıklı kontrol incelendi. NfL ve CXCL13, hastaların beyin omurilik sıvısı (BOS) ve serum örneklerinde ELISA (Enzim Bağlantılı İmmünoSorbent Analizi) ile ölçüldü. MS için Kısa Uluslararası Bilişsel Değerlendirme (BICAMS) testinin Türkçe’ye uyarlanmış versiyonu uygulandı. Serum biyobelirteç düzeyleri ve kognitif testler kontrol ve hasta grupları arasında karşılaştırıldı.
Bulgular: Serum NfL ve CXCL13 değerleri, hasta grubunda sağlıklı kontrollerden anlamlı derecede daha yüksekti (sırasıyla p=0,043; p<0,001). BICAMS sonuçları hasta grubunda daha düşüktü (p<0,001). BOS CXCL13, California Sözel Bellek Testi-2 (CVLT-II) alt test puanlarıyla anlamlı negatif korelasyon gösterirken (p = 0,034), BOS NfL seviyeleri, aynı test ile negatif korelasyona doğru bir eğilim gösterdi (p=0,067). Serum veya BOS biyobelirteçleri ile BICAMS toplam puanları arasında anlamlı bir ilişki yoktu.
Sonuç: NfL ve CXCL13 potansiyel biyobelirteçleri MS hastalarında bilişsel bozuklukla ilişkili olmayabilir. Bu çalışmanın sınırlamaları arasında sağlıklı bireylerden BOS verilerinin olmaması ve klinik MS alt tiplerine (RİS, CİS veya RRMS) göre sınıflandırmanın olmaması yer almaktadır. Bu biyobelirteçler, MS’te umut vadeden biyobelirteçler olarak görüldüklerinden, potansiyel ilişkiyi ortaya çıkarmak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: Biyobelirteç, CXCL13, kognitif bozukluk, multipl