• Alzheimer sürekliliğinde fonksiyonel bağlantısallık incelenmiştir
• Basit duyusal uyaranlar hastalığın erken evreleri için bir biyoişaretleyici olabilir
• Basit duyusal uyaranlar kognitif gerilemeye daha duyarlıdır
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, basit duyusal uyaranların Alzheimer hastalığı sürekliliğinde beyin entrensek bağlantısallık ağları üzerindeki modülasyonunun fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) yöntemiyle araştırılması amaçlanmıştır.
Yöntemler: Alzheimer hastalığı sürekliliğinde 88 olgunun fMRG ve nöropsikolojik değerlendirme verileri analiz edilmiştir. fMRG verileri, 21 Alzheimer hastalığı demansı (AHD), 34 hafif kognitif bozukluk (HKB) ve 33 sübjektif kognitif bozukluk (SKB) olgusundan dinlenim durumunda ve 20 Hz frekansta titreşen ışık uyaranı bloklarını içeren bir oturumda kaydedilmiştir. Fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRG) verilerinin fonksiyonel bağlantısallık analizleri için CONN (fonksiyonel bağlantı araç kutusu) yazılım paketi kullanılmıştır. Fonksiyonel bağlantısallık analizlerinde ROI sayısına göre Bonferroni düzeltmesi uygulanmış ve anlamlılık eşiği pFWE <0,0033 olarak belirlenmiştir.
Bulgular: Dinlenim durumu verilerinin analizi sonucunda, olağan durum ağına ait posterior singulat korteks tohumu ile temporal ve parietal alanlar arasında SKB ve HKB gruplarına kıyasla AHD’de bağlantısallık azalışı tespit edilmiştir. Dikkat çekerlik ağına ait bilateral anterior insula ve anterior singulat korteks tohumları ile temporal, frontal ve singulat korteksler arasında SKB ve HKB gruplarına kıyasla AHD’de fonksyonel bağlantısallık azalışı saptanmıştır. Dinlenim durumu verisine ilişkin analizler sonucunda SKB ve HKB grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fonksiyonel bağlantısallık değişimi saptanmamıştır. Öte yandan, 20 Hz frekansta titreşen ışık uyarıma ile kaydedilen fMRG verilerinin analizi sonucunda dinlenim durumu verisiyle yakalanamayan frontoparietal ağa ait sağ lateral prefrontal korteks tohumu ile prekuneus arasında SKB grubuna kıyasla HKB grubunda fonksiyonel bağlantısallık artışı tespit edilmiştir.Sonuçlar: Frontoparietal ağ ile prekuneus arasındaki fonksiyonel bağlantısallık artışının hastalığın erken evrelerine ilişkin kompansatuvar mekanizma olduğunu düşündürmektedir. Ayrıca, dinlenim durumu verisine kıyasla basit duyusal uyaranlar kullanılarak gerçekleştirilen fMRG çekimlerinin hastalığın erken evrelerindeki kognitif düşüşe daha duyarlı olduğunu ve biyoişaretleyici potansiyeli taşıyabileceği düşünülmüştür.
Anahtar Sözcükler: Alzheimer hastalığı, beyin entrensek bağlantısallık