Giriş ve Amaç: İdiyopatik periferik fasiyal paralizi dışındaki izole periferik tipte kraniyal nöropatiler (PKN) oldukça seyrektir. Bu çalışmada, yatarak tetkik-tedavisi yapılan, sadece PKN’si olan hastaların ayrıntılı analizi yapılmıştır.Yöntem: 1/1/2018 - 31/12/2023 tarihleri arasında yatarak tetkik-tedavi edilmiş 3593 hasta geçmişe dönük incelendi. İzole PKN’si olan, 63 hasta (34 erkek) saptandı. Bu hastaların demografik verileri, etiyolojileri, BOS bulguları, tedavileri ve seyirleri belgelendi.
Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 56,25±15,55 (aralık: 18-78) yıldı. Kırk üçünde tek bir PKN (tek/iki yanlı), 20’sinde birden fazla farklı PKN mevcuttu. En sık VI. kraniyal sinir tutulumu izlendi (24 izole, 16 diğer PKN’lerle). Etiyoloji, hastaların 25’inde enflamatuvar, 23’ünde iskemik, beşinde tümör infiltrasyonu, altısında enfeksiyöz nedenlerdi. Çoklu PKN’si olan hastaların ikisinde tümör infiltrasyonu, ikisinde Herpes enfeksiyonu, ikisinde Covid-19, birinde bruselloz, birinde tüberkülöz menenjiti saptanmıştı. İskemik nedenler en sık diyabete bağlı mikrovasküler hasarla ilişkiliydi. Beş hastanın manyetik rezonans görüntülemesinde (MRG) tümoral lezyon görülmüştü. Kavernöz sinüs tutulumu ve kraniyal sinirlerde kontrast tutulumu MRG’de en sık izlenen diğer bulgulardı.
Sonuç: Periferik tipte kraniyal nöropatiler içinde en sık tek başına / diğer kraniyal sinirlerle birlikte VI. kraniyal sinir tutulumu görülmüştür. PKN etiyolojisinde en sık enflamatuvar nedenler rol oynamıştır. Çoklu PKN’si olan hastalarda malignite ve enfeksiyöz etiyolojiler öncelikle düşünülmelidir.
Anahtar Sözcükler: Fasiyal paralizi, enflamatuvar nöropati, kraniyal