Giriş ve Amaç: Sitokinler, hücre içi polipeptitler ve küçük bir protein süper ailesi olan kemokinler, enflamasyon ve hücre göçünde hayati roller oynar. Bu moleküllerin profillenmesi, enflamatuvar süreç ve hastalık prognozu hakkında değerli bilgiler sağlayabilir. Bu çalışma, tedavi almamış hastalardan alınan serum ve beyin omurilik sıvısı (BOS) örneklerinde sitokin ve kemokin düzeylerini ölçerek, hastalık aktivitesini yansıtan biyobelirteçleri tanımlamayı amaçlamaktadır.Yöntem: Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi nöroloji polikliniğinde Multiple Skleroz veya enflamatuvar olmayan nörolojik hastalık tanısı konan hastalarla prospektif, gözlemsel, kesitsel bir çalışma yapılmıştır. Multiple Skleroz hastaları, daha önce bildirilmiş klinik ve radyolojik kriterlere göre kötü prognoz beklentisi olanlar ve olmayanlar olarak iki gruba ayrılmıştır. Beyin omurilik sıvısı (BOS) ve serum örneklerinde IL-8, IL-12/IL-23p40, IL-21, CHI3L1 ve CXCL13 düzeyleri ELISA yöntemi ile ölçülmüştür. İstatistiksel analiz Stata sürüm 15,1 kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular: Çalışmaya toplam 56 hasta dâhil edilmiştir. Multipl skleroz (MS) hastalarında BOS CHI3L1 (p=0,003) ve CXCL13 (p<0,001) düzeyleri kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksektir. Multipl skleroz hastaları arasında, serum CXCL13 düzeyleri ile EDSS skoru (p=0,04, r=0,39) ve omurilik lezyon sayısı (p=0,009, r=0,48) arasında pozitif bir korelasyon gözlenmiştir. Ayrıca, MS hastaları arasında BOS CXCL13 düzeyleri ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif bir korelasyon bulunmuştur (p=0,03, r=-0,42).
Sonuç: Yüksek BOS CHI3L1 ve CXCL13 düzeyleri, Relapsing-Remitting MS (RRMS) hastaları için tanısal belirteçler olarak hizmet edebilir. Serum örneklerinin alınmasının kolaylığı göz önüne alındığında, serum CXCL13 düzeyleri ile EDSS skoru ve omurilik lezyon sayısı arasındaki ilişkiyi daha büyük bir popülasyonda belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekmektedir.
Anahtar Sözcükler: Beyin omurilik sıvısı, biyobelirteç, kemokinler,