Giriş ve Amaç: Yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) ve majör depresif bozukluk (MDB), yaygın olarak görülen ruh sağlığı sorunlarıdır ve düşük benlik saygısı, psikolojik rahatsızlıklara yönelik bir duyarlılık faktörü olarak kabul edilmektedir. Ancak, benlik saygısı ile belirti şiddeti arasındaki ilişki net değildir, çünkü bu ilişkinin doğasına dair kanıtlar henüz yeterince ortaya konmamıştır. Öte yandan, deneyimsel kaçınma, klinik sonuçlar ve bireysel özelliklerle yakından ilişkili olan ve aynı zamanda psikolojik dayanıklılıkla bağlantılı görünen transdiyagnostik bir değişken olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, YAB ve MDB tanısı almış bireylerde, benlik saygısı ile anksiyete ve depresif semptomların şiddeti arasındaki ilişkide deneyimsel kaçınma ve psikolojik dayanıklılığın ardışık aracı rollerini incelemektedir.Yöntem: Çalışma, YAB (n=90) veya MDB (n=111) tanısı almış ve bu tanılar doğrultusunda takip edilen, 18-65 yaş aralığında bulunan 201 gönüllü katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada katılımcılara görüşmeci tarafından oluşturulan sosyodemografik ve klinik veri formu ile Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği, Hamilton Depresyon Değerlendirme Ölçeği, Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği, Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği ve Çok Boyutlu Yaşantısal Kaçınma Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgular: Elde edilen bulgulara göre, benlik saygısı ile anksiyete ve depresif belirtilar arasında deneyimsel kaçınma ve psikolojik dayanıklılık aracılığıyla dolaylı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Bu aracılık etkisi anksiyete için tam, depresyon için ise kısmi olarak tespit edilmiştir. Duyarlılık analizi, aracılık bulgularının sağlamlığını doğrulamıştır.
Sonuç: Bulgular, YAB ve MDB tanısı olan bireylerin düşük benlik saygısı ile ilişkili olarak daha fazla deneyimsel kaçınma stratejileri benimsediğini ve bunun psikolojik dayanıklılık düzeyinde azalmaya yol açarak belirti şiddetini artırdığını göstermektedir. Bu doğrultuda, benlik saygısı bağlamında deneyimsel kaçınmayı hedef alan müdahalelerin psikolojik dayanıklılığı artırarak belirtiların azalmasına katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.
Anahtar Sözcükler: Benlik saygısı, deneyimsel kaçınma, majör depresif