• Ruhsal bozukluklar için geçerliliği kanıtlanmış Türkçe kısa bilişsel test bulunmamaktadır
• SCIP eğitimi kolaydır, 15 dakikadan kısa sürer ve minimum malzeme gerektirir
• SCIP’in Türkçe versiyonu orijinali kadar güvenilir ve geçerlidir
• Her üç SCIP-TR formu da kültürel uyarlanabilirlik ve dil eşdeğerliği sağlamıştır
• SCIP-TR bilişsel bozuklukları pratik bir şekilde tespit eder
Giriş ve Amaç: Bilişsel işlevlerin günlük yaşam ve sosyal etkileşimlerdeki kritik önemi göz önüne alındığında, Psikiyatride Bilişsel Bozukluk Taraması (SCIP) ölçeği klinik uygulamada önemlidir. Hızlı uygulanmasının yanı sıra, uzun uygulama süreleri veya alternatif formların eksikliği ile ilgili sorunları yoktur. Bu çalışmada, psikiyatrik ortamlarda bilişsel bozukluğun hızlı ve pratik bir şekilde değerlendirilmesini sağlayan SCIP ölçeğinin Türkçe versiyonunun (SCIP-TR) psikometrik özellikleri incelenmiştir.Yöntem: Bu çalışmaya yaşları 18-45 arasında değişen 137 sağlıklı öğrenci ve hastane personeli katılmıştır. Psikiyatride bilişsel bozukluk tarama ölçeğinin üç alternatif formu doğrudan ve ters çeviri yöntemleri kullanılarak Türkçe’ye uyarlanmış ve içerik geçerliliğini sağlamak için uzmanlar tarafından onaylanmıştır. Katılımcılara SCIP-TR’nin üç alternatif formundan biri ve Şizofreni için Kısa Bilişsel Değerlendirme Aracı (B-CATS), Standardize Mini-Mental Durum Muayenesi (SMMSE) ve Bilişsel Başarısızlıklar Ölçeği (CFQ) uygulanmış; test-tekrar test güvenilirliği 2-7 gün aralıklarla SCIP-TR’nin farklı formları kullanılarak değerlendirilmiştir. SCIP-TR formlarının uygulanabilirliği, güvenilirliği ve geçerliliği incelenmiştir.
Bulgular: Analizler, üç form arasında toplam puanlarda anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Cronbach’ın alfa (0,715-0,750) ve Omega katsayıları (0,709-0,784) ölçeğin yeterli iç tutarlılığa sahip olduğunu göstermiştir. Korelasyon katsayıları ölçeğin test-tekrar test güvenilirliğini doğrulamıştır. Açımlayıcı faktör analizi, toplam varyansın %50,2’sini açıklayan tek faktörlü bir yapı ortaya koymuştur. SCIP-TR’nin benzer bilişsel alanları ölçen B-CATS ile orta düzeyde korelasyon göstermesi yakınsak geçerliliği desteklemektedir.
Sonuç: Bulgular, SCIP’in Türkçe versiyonunun genel popülasyonda bilişsel bozukluğu taramak için geçerli ve güvenilir, basit bir araç olduğunu göstermiştir. Basitliği, kısalığı ve teknolojik bir platforma ihtiyaç duymaması onu klinik uygulamaya entegrasyon için uygun hale getirmektedir. SCIP-TR’nin ruhsal hastalığı olanlar da dâhil olmak üzere çeşitli demografik gruplarda araştırılmasına ihtiyaç vardır.
Anahtar Sözcükler: Biliş, geçerlilik, güvenilirlik, SCIP, tarama, Türkçe