Giriş ve Amaç: Zihinsel gelişim bozukluğu (ZGB), heterojen bir durumdur. Genetik araştırmalar, bu bozukluğun etiyolojisinde beyin gelişimi ve işlevi için temel hücresel yolları aydınlatmak açısından çok önemlidir. Bu çalışma, özellikle yeni hastalığa bağlı genlerin keşfine odaklanarak, etkilenmiş bireylerde ve ebeveynlerinde yeni nesil dizileme (NGS) yöntemiyle ZGB’ye katkıda bulunan olası genetik değişiklikleri araştırmayı amaçlamaktadır.Yöntem: Mental Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı, Beşinci Baskı (DSM-5) kriterlerine göre ZGB tanısı almış, konvansiyonel sitogenetik analizler, dizi karşılaştırmalı genomik hibridizasyon (arrayCGH) ve Frajil X (FMR1) testleri normal sonuç veren vakalar, Trio-Tüm Ekzom Dizileme (Trio-WES) yöntemiyle analiz edilmiştir. Genomik DNA ekstraksiyonu yapılmış, amplikon kütüphaneleri oluşturulmuş ve NGS platformunda dizileme gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 7 vakadan 5’inde MANBA, TLK2, NAA15, CSF1R, DRD4 ve TRIO genlerinde patojenik ve/veya muhtemelen patojenik varyasyonlar saptandı. TLK2 genindeki p.(Arg339Gln) varyantı ve TRIO genindeki p.(Asn1406Ser) varyantı için protein kararlılık tahmini analizleri yapıldı. Her iki varyantın da protein kararlılığını azalttığı ve “destabilize edici” olarak sınıflandırıldığı öngörüldü.
Sonuç: Trio-WES, ZGB’nin moleküler tanısına önemli bir katkı sağlamıştır. Bu bulgular, yeni hastalıklarla ilişkili genlerin keşfedilmesinde WES’in güçlü bir araç olarak faydasını vurgulamaktadır.
Anahtar Sözcükler: Trio-WES, tüm ekzom dizilemesi, yeni nesil dizileme,