Giriş ve Amaç: Ağır ruhsal bozukluğu olan bireylerin tedavisinde çok önemli rolü olan antipsikotiklere uyumsuzluk bu hastalarda hastalık nüksünü en çok yordayan faktördür. Tedavi uyumunu sağlamada ve nüksleri önlemede uzun etkili enjektabl antipsikotik (UEA) etkinliği bilinmektedir. Ancak birinci ve ikinci kuşak UEA seçimini ve uyum farklılıklarını etkileyen araştırmalar kısıtlıdır. Bu çalışmada şizofreni ve bipolar bozukluk tanılarıyla yatarak tedavi görmüş ve birinci ya da ikinci kuşak bir UEA ile taburcu edilmiş hastalar UEA seçimi açısından karşılaştırılmış ve UEA seçimini ve UEA’lara uyumu etkileyen faktörler ile UEA’lar arası uyum farklılıklarının incelenmesi amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışmamız, natüralistik izlem çalışmasıdır. Çalışmamızın örneklemi yatarak tedavi görmüş ve UEA tedavisi başlanarak taburcu edilmiş 99’u kadın, 88’i erkek; toplam 187 hastadan oluşmuştur. Hastalara ait sosyodemografik ve klinik bilgiler dosyalarından alınmış, hastalara ve/veya yakınlarına taburculuk sonrası 3, 6 ve 12. aylarda telefonla ulaşılmış tedaviye devam durumları öğrenilmiş ve sağlık sistemi kayıtlarından doğrulanmıştır.
Bulgular: Birinci kuşak UEA’lar daha çok; çalışmayan, şizofreni tanılı, daha uzun hastalık süresi ve daha çok yatırılarak tedavi sayısı olan, homisidal davranış ve elektrokonvülsif tedavi uygulanma öyküsü bulunan hastalarda tercih edilmiştir (p<0,05). Alkol ve madde kullanımı olan hastalarda daha erken tedaviye uyumsuzluk gelişmiştir (p<0,05). Bipolar bozukluğu olan hastalarda tedavi uyumu daha yüksektir (p=0,025). İkinci kuşak UEA’larda tedavi uyumu 12. ayda, 1. kuşaklara göre daha yüksektir. Uzun etkili (UE) aripiprazol ve UE paliperidon ile uyum diğer üç UEA’dan (haloperidol, risperidon ve zuklopentiksol) daha yüksektir (p<0,05). Yatış öncesi düzenli tedavi almak, 12. aydaki tedavi uyumunu anlamlı olarak yordamıştır (p<0,001). Dört haftada bir uygulanan UEA’lara uyum, 2 haftada bir uygulananlara göre daha yüksektir (p=0,014).
Sonuç: UEA’ya uyum konusunda sorun yaşaması öngörülen hastalarda daha uzun aralıklarla yapılan ikinci kuşak ajanlar tercih edilebilir.
Anahtar Sözcükler: Aripiprazol, bipolar bozukluk, depo antipsikotik,