Şizofrenide Akut Psikotik Atak ve Remisyonda Serum High Mobility Group Box Protein-1 Düzeyleri

Seda TANRIVERDİ OLUĞ, Özlem DEVRİM BALABAN, Aysu KARA
2026 Cilt: 63 Sayfa:41-48
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar

• HMGB1 düzeyleri şizofrenide kontrollere göre yüksektir
• HMGB1 ile semptom şiddeti arasında ilişki bulunmamıştır
• HMGB1 ile antipsikotik dozu arasında negatif ilişki vardır
• HMGB1, CRP, NLR, PLR ve MLR ile ilişkili bulunmamıştır


Türkçe Özet

Giriş ve Amaç: High Mobility Group Box-1 (HMGB1), nöroinflamasyonda sitokin salınımında rol oynayan, inflamasyonun geç göstergesi olarak görev yapan non-histon bir proteindir. Şizofreni tanılı hastalarda, hastalığın akut alevlenme ve remisyon dönemlerinde, serum HMGB1 düzeylerinin belirlenmesi ve sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması; serum HMGB1 düzeylerinin şizofreni tanılı hastaların semptom şiddeti ve diğer inflamatuar belirteçlerle (C-reaktif Protein, Nötrofil/Lenfosit Oranı, Monosit/Lenfosit Oranı, Platelet/Lenfosit Oranı) arasındaki ilişkinin belirlenmesi, bu sayede HMGB1 düzeylerinin şizofreni tanısı ve izleminde bir biyobelirteç olarak kullanılıp kullanılamayacağının tespit edilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Araştırmamıza şizofreni tanılı remisyon dönemindeki 31 hasta, akut psikotik alevlenme nedeniyle servisimizde yatarak tedavi gören 31 hasta ve 30 sağlıklı kontrol dahil edilmiştir. HMGB1 serum konsantrasyonlarının ölçümü ELISA yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Hastalara belirtilerin şiddetini ölçmek için Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği (KPDÖ), Pozitif ve Negatif Semptomları Değerlendirme Ölçeği (PANSS) ve Klinik Global İzlenim Ölçeği (KGİ) uygulanmıştır.
Bulgular: Serum HMGB1 düzeyleri hem remisyondaki (140,48±63,52 pg/ml) hem akut ataktaki (125,92±48,71 pg/ml) hasta grubunda, sağlıklı kontrollere (57,44±13,04 pg/ml) göre anlamlı derecede yüksekbulunmuştur (p<0,05). Remisyondaki ve akut ataktaki hastalar arasında serum HMGB1 düzeylerinde anlamlı farklılık saptanmamıştır. Serum HMGB1 düzeyleri ile PANSS, KGİ ve KPDÖ puanları ile ölçülen hastalık şiddeti arasında korelasyon saptanmamıştır. Serum HMGB1 düzeyleri ile diğer inflamatuar belirteçler arasında anlamlı ilişki saptanmamıştır. Serum HMGB1 düzeyleri ile klorpromazine eşdeğer antipsikotik dozları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır (rs=-0,316, p=0,047).
Tartışma: Bulgularımız, HMGB1 düzeylerinin şizofreni hastalarında hastalığın evresinden bağımsız olarak yükseldiğini ve HMGB1’in hastalığın özellik belirteci (trait marker) benzeri kalıcı niteliklerini yansıtıyor olabileceğini göstermektedir. Ancak, bunu doğrulamak için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır. Artan HMGB1 düzeyleri, nöroinflamasyon yoluyla şizofreni patogenezine katkıda bulunabilir.
Anahtar Sözcükler: Biyobelirteç, CRP, HMGB-1, inflamasyon, şizofreni