Öne Çıkan Noktalar
Türkçe Özet
Amaç: Üremi santral sinir sistemi (SSS) fonksiyonlarını etkileyen
metabolik bir bozukluktur. Bu etkilenmeyi göstermek için kullanılan
tanı yöntemlerinden biri de görsel uyandırılmış potansiyellerdir (visual
evoked potential; VEP). Kronik Böbrek Yetmezliği (KBY) hastalarında
VEP ile ilgili veriler sınırlıdır. Bu çalışmada KBY nedeni ile hemodiyaliz
uygulanan hastalarda böbrek yetmezliğinin ve diyalizde çekilen sıvı
miktarının (UFR) SSS fonksiyonları üzerine etkisinin VEP yardımı ile
incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Bu çalışmaya KBY nedeni ile hemodiyaliz tedavisi uygulanan
30 hasta ve yaş, cinsiyet bakımından benzer özelliklere sahip 28 sağlıklı
kontrol alındı. Mental retardasyon, diabetes mellitus, demyelinizan
hastalık, inme, nörotoksik ilaç kullanımı, oftalmolojik hastalıklar çalışma
dışında bırakıldı. VEP parametrelerinden N75 (N1), P100 (P1) ve N135
(N2) latansları ile P100 dalgasının amplitüdü kayıtlandı. Hemodiyalizden
hemen önce ve 24 saat sonra olmak üzere 2 kez VEP çekimi yapıldı ve
VEP parametreleri karşılaştırıldı. Ayrıca, diyalizde çekilen sıvı miktarının
VEP parametreleri üzerine etkisi araştırıldı.
Bulgular: Hemodiyalize giren hastalar ile kontrol grubu arasında yaş ve
cinsiyet açısından farklılık yoktu (ortalama 49,56±12,52 ve 48,53±13,28
yıl). Ortalama hemodiyaliz süresi 87,53±56,34 ay idi. KBY’li hastaların her
iki göz P1 latansları kontrol grubuna göre uzamış olarak saptandı (sağ göz
p=0,002, sol göz p=0,019). Tek bir hemodiyaliz seansında ilk ölçüme göre
P1 latansında önemli bir azalma gözlendi (p<0,000). Ayrıca, hemodiyaliz
öncesi ve sonrası P1 latans farkı ile diyalizde çekilen sıvı miktarı arasında
da pozitif korelasyon mevcuttu (sırasıyla, sağ göz p=0,03, r=0,525; sol göz
p=0,022, r=0,417).
Sonuç: Kolay, ucuz ve basit bir elektrofizyolojik yöntem olan VEP’in,
KBY’li hastaların subklinik SSS disfonksiyonunu saptamada ve etkin
sıvı çekiminin görme yolları üzerine olan düzeltici etkisini göstermede
kullanılabileceği kanısındayız.