Bipolar Bozuklukta Şiddet Davranışı Riskinin Çevresel Bir Belirleyicisi Olarak Çocukluk Çağı Travması

Neşe Burcu BAL , Elvan ÖZALP , Meryem Gül TEKSİN , Zeynep KOTAN , Ersin Hatice KARSLIOĞLU , Ali ÇAYKÖYLÜ
2023 Aralık - 60 (4)
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar

• Bipolar bozuklukta (BB) çocukluk çağı travması ve yaşam
boyu şiddet davranışı sıktır.
• Şiddet davranışı, özellikle çocukluk çağı duygusal/cinsel
istismarı ile ilişkilidir.
• BB’de yaş ilerledikçe şiddet davranışı azalmaktadır.
• Şiddet Eğilimi Ölçeği ile olası şiddet davranışı BB’nin
erken evrelerinde belirlenebilir.


Türkçe Özet

Amaç: Şiddet davranışı, çocukluk çağı travması ve Bipolar Bozukluk (BB)
arasındaki karmaşık etkileşim belirsizdir. Bu nedenle, BB’de şiddetin risk
faktörlerini incelemeyi ve şiddet ile farklı tip çocukluk çağı travmaları
arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık.
Yöntem: BB 1 (n=91) ve BB 2 (n=14) tanısı olan remisyonda 105 hastayı
değerlendirmeye aldık. Tüm hastalara; Young Mani Derecelendirme
Ölçeği (YMDÖ), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HAM-D),
Çocukluk Çağı Travmaları Ölçeği (ÇÇTÖ), Buss-Perry Saldırganlık Ölçeği
(BPSÖ) ve Şiddet Eğilimi Ölçeği (ŞEÖ) uyguladık. Şiddet davranışının
belirleyicilerini tespit etmek amacıyla tek değişkenli ve çok değişkenli
doğrusal regresyon analizleri yaptık.
Bulgular: Tüm hastalar ÇÇTÖ, BPSÖ ve ŞEÖ’den yüksek puan aldı. Tek
değişkenli regresyon analizinde; ÇÇTÖ toplam ve alt ölçek puanları
(fiziksel ihmal hariç), yaş ve yaşam boyu intihar girişimi hem ŞEÖ hem de
BPSÖ puanları ile ilişkiliydi. Duygusal ve cinsel istismar alt tipleri ile şiddet
arasındaki ilişki kayda değerdi. Çok değişkenli regresyon analizinde;
yalnızca ÇÇTÖ toplam puanı ve yaş şiddet ile ilişkiliydi. Yaş ile şiddet
arasındaki ilişki negatif yönlüydü.
Sonuç: Tüm çocukluk çağı travmaları, BB hastalarında şiddet davranışı ile
ilişkili görünmektedir. Çocukluk çağı travması ve genç yaş, BB‘de görülen
şiddetin önemli belirleyicilerdir. Türkiye’de geliştirilen ŞEÖ, klinisyenlere
olası şiddet davranışını açığa çıkmadan belirleme imkânı sunabilir.
Anahtar Sözcükler: Bipolar bozukluk, çocukluk çağı travması, şiddet
davranışı