COVID-19 Enfeksiyonu ve Aşılarının Epilepsi Hastaları Üzerine Etkileri: Gerçek Yaşam Verileri

Özge ÖCEK , Pınar ORTAN
2023 Aralık - 60 (4)
TÜRKÇE PDF İNGİLİZCE PDF

Öne Çıkan Noktalar

• COVID-19 enfeksiyonu ve aşıları sonrası nöbet sıklığını
araştırdık.
• COVID-19 sırasında nöbet artışı olmayan hastalar
çoğunlukla monoterapi almaktaydı.
• Yıllık ortalama nöbet sıklığı COVID-19 aşıları sonrasında
artış gösterdi.
• Anormal EEG’si olanlar aşılar sonrası nöbet artışı
yaşanması açısından riskliydi.
• Nöbet sıklığı artışı COVID-19 enfeksiyonunda aşılara göre
daha fazla görüldü.


Türkçe Özet

Amaç: Çalışmamızın amacı epilepsi hastalarında COVID-19
enfeksiyonunun etkilerini, aşılarının güvenilirliğini değerlendirmektir.
Yöntem: Tümü COVID-19 aşısı olmuş epilepsi hastalarını ilaca dirençli
olan ve olmayanlar şeklinde iki gruba ayırarak kaydettik. COVID-19
enfeksiyonu ve aşıları öncesi ve sonrası arasındaki nöbet sıklıkları, nöbet
tipleri, ilaç dozu ve türündeki değişimleri, status epileptikus gelişimini,
elektroensefalografi (EEG) bulgularını takip ettik. Eğer hastalar pandemi
periyodu boyunca COVID-19 aşıları dışında farklı bir aşı da oldularsa,
bunlar sonrasındaki nöbet sıklıklarındaki değişimleri de sorguladık.
Bulgular: Çalışmamıza yaş ortalaması 42,62±14,74 olan 307 epilepsi
hastası dâhil edildi. Hastaların 97(%31,6)’sinde COVID-19 PCR pozitifliği
saptandı. COVID-19 sonrası nöbet artışı yaşamayan hastaların
istatistiksel olarak anlamlı kısmı monoterapi almaktaydı (p=0,031). Aşılar
öncesi ortalama nöbet sıklığı yılda 2,70±5,19 iken, aşılar sonrasında
3,20±5,82 olarak artış gösterdi. Hem tüm grupta aşı tipi fark etmeksizin,
hem de mRNA grubunda son 1 yıl içinde çekilen EEG’leri anormal olan
hastalarda, olmayanlara göre aşı sonrası ististiksel olarak anlamlı nöbet
artışı yaşandığı saptandı (p=0,011, p=0,004). mRNA aşısı sonrasında ilaca
dirençli epilepsi olanlarda aylık nöbet sıklığının anlamlı olarak arttığı
bulundu (p=0,023). COVID-19 enfeksiyonu geçirenlerin %29,9’unda,
mRNA aşısı sonrasında %16,4’ünde, inaktif aşılar sonrasında %8,6’ünde,
pandemi döneminde COVID-19 aşısı dışı aşı (pnömokok, grip, tetanoz,
kuduz) olanların da %25’ünde nöbet sıklığında artış gözlendi.
Sonuç: COVID-19 enfeksiyonu geçirmenin nöbet sıklığında artış
yaşanması açısından aşı olmaya göre daha yüksek riskli olduğu ve
COVID-19 aşıları sonrası görülebilen nöbet artışı oranının diğer aşılardan
anlamlı bir farklılık göstermediği düşünüldü.
Anahtar Sözcükler: Aşılar, COVID-19, epilepsi, nöbet