Berger HIV ile İlgili Damgalama Ölçeği Türkçe Formu’nun Geçerlik ve Güvenilirliği

Mevhibe İrem YILDIZ , Koray BAŞAR , Özge KARADAĞ ÇAMAN , Ahmet Çağkan İNKAYA
2021 Aralık - 58 (4)
DOI: 10.29399/npa.27299


 

Türkçe Özet


Amaç: HIV ile yaşayan kişilerde damgalanma, sağlık hizmetlerinin
etkin biçimde kullanımının önünde engel oluşturmakta, ruh sağlığını
etkilemekte ve tedavi uyumsuzluğuna yol açabilmektedir. Damgalanmanın
farklı bileşenlerinin değerlendirilebilmesi, uygun koruma ve müdahale
stratejilerinin geliştirilebilmesi için gereklidir. Bu çalışmada Berger HIV ile
İlgili Damgalanma Ölçeği’nin (Berger-HİDÖ) Türkçeye çevrilip uyarlanarak
geçerlik ve güvenilirliğinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Kırk maddeden oluşan, 4’lü Likert tipi yanıtlanan özbildirim
ölçeğinin Türkçe formu, HIV infeksiyonu nedeniyle izlenen 95 kişiye Beck
Depresyon Envanteri (BDE), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve
sosyodemografik veri formu ile birlikte uygulanmıştır.
Bulgular: İlk bakış geçerliliği yeterli bulunan ölçeğin maddeleri açıklayıcı
faktör analizinde dört faktöre yüklenmiştir: İçselleştirilmiş Damgalanma
(16 madde); Toplumsal Tutumla İlgili Endişeler (12 madde); Olumsuz
Kendilik İmajı (dokuz madde); Açılmayla İlgili Endişeler (sekiz madde).
Bulgular gereği bir madde çıkarıldıktan sonra, bu yapının varyansın
%46,71’ini açıkladığı görülmüştür. Dört alt ölçeğin iç tutarlılık güvenilirlik
Cronbach alfa katsayıları 0,802 ile 0,934 arasında hesaplanmıştır. BDE puanı
ile Berger-HİDÖ’nün İçselleştirilmiş Damgalanma, Toplumsal Tutumla
İlgili Endişeler ve Açılmayla İlgili Endişeler alt ölçek puanları arasında
zayıf (rs=0,214, p=0,047; rs=0,295, p=0,006; rs=0,353, p=0,001), Olumsuz
Kendilik İmajı alt ölçek puanı ile iyi derecede korelasyon saptanmıştır
(rs=0,617, p<0,001). RBSÖ puanı ile Berger-HİDÖ’nün Olumsuz Kendilik
İmajı alt boyut puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı, orta derecede
pozitif korelasyon bulunmuştur (rs=0,434; p<0,001).
Sonuç: Berger-HİDÖ Türkçe formu bu örneklemde HIV ile ilgili
damgalanma düzeylerini ölçmede geçerli, güvenilir bir araç olarak
bulunmuştur.