Lityum Tremorunun Spektral Analizi

Gül YALÇIN ÇAKMAKLI , Yavuz AYHAN , M. Kâzım YAZICI , Mehmet DEMİRCİ , Gürdal ŞAHİN
2021 Aralık - 58 (4)
DOI: 10.29399/npa.27378


 

Türkçe Özet


Amaç: Lityum bipolar affektif bozuklukta (BAB) etkinliği kanıtlanmış
ve tedavi almakta olan hastaların yaklaşık dörtte birinde tremora
neden olan bir ilaçtır. Lityum tremorunun (LT) bazı klinik özellikleri
esansiyel tremor (ET) ve Parkinson hastalığı tremoru (PT) ile benzerlik
göstermekte, bu nedenle ayırıcı tanıda zorluk yaşanabilmektedir. Ayrıca
LT’nin elektrofizyolojik karakterizasyonu ile ilgili bilgiler sınırlıdır. Bu
çalışmada, LT’nin akselerometrik tremor kayıtlarında saptanan spektral
özellikleri tanısal bir araç olarak kullanılmak üzere sunulmaktadır.
Yöntem: BAB tanısıyla 2–12 yıldır lityum tedavisi almakta olan, yaşları 29
ile 68 arasında değişen, 7 erkek, 3 kadın hasta ellerde titreme yakınması
nedeniyle farklı postürlerde elde edilen akselerometrik tremorogram
kayıtlarının spektral analizi yapılarak değerlendirildi. Tremor şiddeti
klinik olarak WHIGET (Washington Heights-Inwood Genetic Study of
Essential Tremor) skalası ile ölçüldü. Sonuçlar veri tabanımızda bulunan
ET (n=19) ve PT (n=19) hastalarının kayıtları ile karşılaştırıldı.
Bulgular: LT’nin esas olarak ekstansör postürlerde ortaya çıkan, tepe
frekansı (TF) 8,0±0,3 Hz olan, oldukça düşük amplitüdlü, harmonik
bileşenleri ve gürültü oranı yüksek bir tremor aktivitesi olduğu saptandı.
Lityum tremorunun (LT), ortalama TF’si, ET’ninki (7,3±0,4 Hz) ile benzer,
PT’ninkinden (5,3±0,2 Hz) daha yüksek bulundu (p<0,0001). Ağırlık
yükleme ile ET ve PT’nin TF’sinde değişiklik olmazken, LT’nin TF’si
1,3 Hz yükseldi. PT’nin ortalama amplitüdü LT ve ET’den daha yüksek
(p<0,0001); LT’nin harmonik bileşenleri PT ile, gürültü oranı ET ile benzer
bulundu. WHIGET skalasına göre LT’nin tremor şiddeti (6,5±0,5/36) ET’ye
göre (13,1±1) düşük bulundu (p<0,0001).
Sonuç: Akselerometriyle saptanan elektrofizyolojik bulgular LT’nin, ET
ve PT gibi sık karşılaşılan tremor sendromlarından ayırt edilmesinde
yardımcı olabilir.