Şizofreni ve Bipolar Bozukluğun Tedavisinde Uyku Alanında Müdahaleler

Şakir GICA , Yavuz SELVİ
2021 Ekim - 58 (Suppl1)
DOI: 10.29399/npa.27467


 

Türkçe Özet


Uykunun merkezi sinir sistemi üzerine etkileri nedeniyle uyku
bozukluklarının psikiyatrik hastalıkların başlangıcı, seyri ve tedavisinde
özel bir önemi olduğu düşünülmektedir. Uyku sorunlarının psikiyatrik
hastalıkların oluşumuna, yinelemesine ve klinik seyrine olumsuz
etkileri iyi bilinmesine rağmen klinisyenlerin pratik uygulamalarda
uyku sorunlarına yeteri kadar zaman ayırmadığı bildirilmektedir. Bu
durum bazı hastaların çeşitli nedenlerle yakınmalarını bildirmemesi,
yetersiz muayene süresi, klinisyenlerin konunun önemi hakkında bilgi
sahibi olmaması ile ilgili olabilir. Uyku sorunlarına terapötik yaklaşımda
farmakoterapi, psikolojik ve davranışsal müdahaleler tedavi seçenekleri
içerisinde yer almaktadır. Ancak klinisyenlerin psikiyatrik hastalığın ve
saptanan uyku sorunlarının tedavisi için sıklıkla farmakolojik yaklaşımları
tercih etmeye meyilli olduğu görülmektedir. Bununla beraber zaten
çok sayıda ve yüksek dozda farmakolojik ajan kullanan hastaların hangi
yöntemi tercih ettiği, psikiyatrik hastalığı ve uyku sorununun niteliği göz
önünde bulundurularak uygun tedavinin seçilmesi önem arz etmektedir.
Bu bağlamda uygun hastaların tedavisinde parlak ışık, uyku yoksunluğu
gibi kronoterapötik yaklaşımlar, kişilerarası ilişkiler ve sosyal ritim terapisi
ve bipolar bozukluğu olan hastalar için uyarlanan bilişsel davranışçı terapi
teknikleri kullanılabilmektedir. Bu yazıda şizofreni ve bipolar bozukluğu
olan hastalarda izlenen uyku ile ilgili sorunlar hakkındaki güncel literatür
bilgileri klinik görünümler ve tedavi yaklaşımlarını da içerecek şekilde
derlenerek kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmiştir.