Bilişsel ve Duygulanımsal Empati Ölçeği’nin (BDEÖ) Psikometrik Özellikleri: Türk Popülasyonunda Güvenilirlik ve Faktör Analizi Çalışması

Şakir GICA , Ahsen BÜYÜKAVŞAR , M. Sinan İYİSOY , Hüseyin GÜLEÇ
2021 Eylül - 58 (3)
DOI: 10.29399/npa.27248


 

Türkçe Özet


Amaç: Bilişsel ve duygulanımsal empati ölçeği (BDEÖ) empati
yeteneğinin çok boyutlu değerlendirilmesine olanak sağlaması nedeni ile
pek çok dile çevrilmiş olup yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmanın
amacı, BDEÖ’nin çok boyutlu yapısı ile bilişsel ve duygulanımsal empatiyi
değerlendiren Türkçe versiyonunun psikometrik özelliklerini incelemek
ve Türkçeye kazandırmaktır.
Yöntem: Çalışmaya 412 sağlıklı gönüllü dâhil edildi. Ölçeğin Türkçe
versiyonunun iç tutarlılığı değerlendirilerek doğrulayıcı faktör analizi ve
cinsiyet karşılaştırması yapıldı.
Bulgular: BDEÖ’nin Türkçe versiyonunun beş faktörlü model için yapısal
geçerliliğinin ve iç tutarlılığının yeterli düzeyde olduğu görüldü (Perspektif
Alma, Anlık Taklit, Duygu Bulaşması, Yakınsal Duyarlılık, Çevresel
Duyarlılık). İki hafta süreyle yapılan test tekrar-test sonucunda test içi
korelasyon katsayısı. 0,69–0,79 aralığında ve yeterli düzeyde olduğu
saptandı. Orijinal araştırma modelleri de dâhil olmak üzere toplam
3 model doğrulayıcı faktör analizi ile test edildi. Faktörler arasındaki
korelasyon paterni Bilişsel-Duygulanımsal ayrımı desteklemediği tespit
edildi.
Sonuç: Çalışmamızın sonuçları BDEÖ’nin Türkçe versiyonunun tamamının
ve 5 alt boyutunun ayrı ayrı hesaplanmasının ve yorumlanmasının uygun
olduğunu desteklemektedir. Ancak Bilişsel Empati ve Duygulanımsal
Empati alt boyutları olarak kullanımındaki sınırlılıklara dikkat edilmelidir.