Otizm Spektrum Bozukluğu ile FOXP2, GRIN2B, KATNAL2 ve GABRA4 Genlerinin İlişkisinin Araştırılması

Sinem YALÇINTEPE , Işık GÖRKER , Selma DEMİR , Emine İkbal ATLI , Engin ATLI , Hilmi TOZKIR , Necdet SÜT , Yasemin ÖZEN , Damla EKER , Çisem MAİL , Hazal SEZGİNER GÜLER , Drenushe ZHURI , Hakan GURKAN
2021 Eylül - 58 (3)
DOI: 10.29399/npa.27407


 

Türkçe Özet


Amaç: Otizm spektrum bozukluğu genetik ve fenotipik olarak heterojen
bir gruptur. Bugüne kadar yapılan genetik araştırmalar, bu hastalığın
etiyolojisinde hem yaygın hem de nadir genetik varyantların rol
oynadığını ileri sürmüştür. Çalışmamızda FOXP2, GRIN2B, KATNAL2 ve
GABRA4 genlerinin otizm spektrum bozukluğunun patogenezindeki
rolünü araştırmayı amaçladık.
Yöntem: Prospektif olarak planlanan çalışmamızda, otizm spektrum
bozukluğu tanısı alan 96 hastada FOXP2, GRIN2B, KATNAL2 ve GABRA4
genlerinin tüm ekzonları, ekzon-intron bileşke bölgeleri, yeni nesil dizi
analizi yöntemi ile dizilendi.
Bulgular: Çalışmamızda ortalama yaş 10.1 ve erkek/kadın oranı 75/21
idi. FOXP2, GRIN2B, KATNAL2 ve GABRA4 genlerinde patojenik, olası
patojenik varyantlar saptanmazken, 50 olguda (%52) klinik önemi
bilinmeyen 69 intronik varyant tespit edildi. Bunlar arasında 26’sı
GABRA4 geninde, 22’si FOXP2 geninde, 13’ü KATNAL2 geninde ve 8’i
GRIN2B genindeydi. Bu 69 varyantın yirmi üçü, daha önce literatürde
rapor edilmeyen, novel varyantlardı.
Sonuç: Çalışmamızda, otizm spektrum bozukluğu ile FOXP2, GRIN2B,
KATNAL2 ve GABRA4 genleri arasında anlamlı bir ilişki saptamadık.
Otizm spektrum bozukluğunun etiyopatogenezinde rol oynayan genetik
risk faktörlerinin belirlenmesi, hastalığın moleküler mekanizmalarının
anlaşılmasına ve yeni tedavi stratejilerinin geliştirilmesine önemli katkı
sağlayacaktır. Bu bağlamda, farklı popülasyonlarda daha fazla olgu ile
tüm ekzom veya tüm genom dizileme gibi kapsamlı moleküler genetik
çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.